trefwoord | toelichting | links | |||||||||
WOORDENLIJST | A B C D E F G H I J K L M N O P-Q R S T U V W X-Y Z | ||||||||||
trefwoorden en definities | dit document is voortdurend in bewerking | ||||||||||
A | |||||||||||
Aarde | A is de Aarde, die gaat er straks aan, B is Buurman, die heeft het gedaan! | ||||||||||
B | |||||||||||
Baksteen | Instrument om een in het slop geraakte discussie weer op gang te helpen. | ||||||||||
Bestrijdingsmiddelen | Middelen die worden gebruikt om binnen een ecosysteem zgn "ongewenste ontwikkelingen" af te remmen. Die ongewenste ontwikkelingen worden niet zelden veroorzaakt door het aanleggen van monoculturen. Bestrijdingsmiddelen grijpen echter veel verder in dan alleen op de zgn. ongewenste soorten. Dat leidt hierdoor tot verarming en sterke aantasting van de biodiversiteit en heeft dan ook direct negatieve gevolgen voor de veerkracht van een systeem. Het is als met het gebruik van reguliere medicijnen - er zijn altijd bijwerkingen en die kunnen soms nog dieper ingrijpen dan de "kwaal". Binnen de permacultuur worden geen bestrijdingsmiddelen gebruikt maar wordt gewerkt aan het versterken van de balans tussen de verschillende levensvormen. |
||||||||||
Bewust zijn | “Bewust in het leven staan” betekent dat we ons op elk moment zoveel als mogelijk bewust zijn van de wereld om ons heen en dat we de consequenties van ons gedrag volledig overzien. Vgl. "Mindfulness". | Mindfulness-test | |||||||||
Biodiversiteit | of Biologische Diversiteit is een begrip voor de graad van verscheidenheid aan levensvormen (soorten, genen,...) binnen een gegeven ecosysteem, bioom of een gehele planeet. In de loop van de evolutie is er een enorme verscheidenheid aan levensvormen ontstaan (en ook weer verdwenen). Steeds weer blijkt dat al die levensvormen intensief met elkaar samenwerken en van elkaar afhankelijk zijn. Zomaar in de essentie daarvan ingrijpen kan een domino-effect teweeg brengen met onverwachte gevolgen. | ||||||||||
Biodynamisch | is de verkorte uitdrukking voor Biologisch-dynamische landbouw Hierbij wordt landbouw (en veeteelt) volgens de methodiek van Rudolf Steiner, de antroposofie, beoefend, Het landbouwbedrijf wordt gezien als organisme. Elementen die volgens deze methode bedrijfsvreemd zijn worden zo veel mogelijk vermeden. Een biologisch-dynamisch bedrijf stelt bodemvruchtbaarheid en versterking van de natuurlijke groei centraal en streeft naar diversiteit in geteelde gewassen en gehouden dieren. In de biologisch-dynamische landbouw gaat men ervan uit dat alle hemellichamen, zowel de aarde als de maan, de zon en zelfs de sterren invloed uitoefenen op de groei van de gewassen. |
wikipedia | |||||||||
Biologisch | Biologisch wordt door ons gebruikt als verwijzing naar: Biologische landbouw en voeding Dit is een verzamelnaam voor landbouwmethoden en voedingsmiddelen die voldoen aan bepaalde eisen op het gebied van milieu, natuur en landschap, het welzijn van dieren en productiemethoden. In Nederland wordt ook het woord ecologisch gebruikt en de Engelse term is organic. Deze termen verwijzen naar dezelfde landbouwmethoden, waarvan de minimale eisen internationaal zijn overeengekomen en vastgelegd. Biologische producten zijn herkenbaar aan de afbeelding van een keurmerk. Biologische bouwmaterialen Bouwmaterialen van biologische oorsprong die zo min mogelijk bewerkingen hebben ondergaan om tot bouwmateriaal te komen. Materiaal van natuurlijke grondstoffen, zoals hout, hennep, vlas, jute enz. Hebben bij de groei CO2 vastgelegd en dat komt gedurende de levensduur niet meer vrij, terwijl recyclen en composteren vanzelfsprekend is. |
wikipedia | |||||||||
Biomimicry | Biomimicry of biomimetics is het onderzoek van de natuur, haar modellen, systemen, processen en elementen, om deze na te bootsen of inspiratie uit op te doen, om daarmee menselijke uitdagingen en vraagstukken op te lossen. De natuur heeft veel dingen al lang opgelost die we onszelf nu als vraag stellen... De term komt uit het Grieks en is samengesteld uit de woorden bios (leven) en mimesis (imiteren). Ook wordt de term "bionica" gebruikt. |
![]() ![]() biomimicrynl.org |
|||||||||
C | |||||||||||
Composttoilet | Toilet zonder spoelsysteem waarbij het residu wordt gecomposteerd, al dan niet in het toilet zelf. De urine wordt apart afgevoerd. Met het composteren worden eventuele ziektekiemen en parasieten onschadelijk gemaakt. | wikipedia | |||||||||
Cradle to Cradle - C2C | Cradle to Cradle: Remaking the Way We Make Things is een boek uit 2002 over duurzaam ontwerpen van William McDonough en Michael Braungart. |
documentaire: deel 1 deel 2 |
|||||||||
D | |||||||||||
Democratie | Letterlijk betekent het "macht aan het volk". In de praktijk betekent het "macht aan de meerderheid". Ook al ben je het met een genomen besluit volkomen oneens, je hebt het maar te accepteren. Je eraan onttrekken kan zelfs tot strafvervolging leiden... |
||||||||||
Deep Ecology Diepe Ecologie |
"De mens behoort toe aan de aarde" De kerngedachte is het idee dat de natuur een zelfstandige intrinsieke waarde heeft, los van het nut voor de mens. Rijkdom en verscheidenheid van levensvormen zijn in zichzelf waardevol. De natuur, die wordt gezien als een integraal systeem, mag niet alleen als materiaal voor productie en consumptie worden gezien. Het niet-menselijk leven heeft hetzelfde recht als de mens om te leven en te floreren. De mens maakt deel uit van de natuur en heeft daarbinnen geen geprivilegeerde positie. |
nl.wikipedia en.wikipedia |
|||||||||
Duurzaam | De term "duurzaam" kent meerdere definities die niet altijd overeenkomen met de opvattingen van Ecostad Zwolle.
Het zal dan ook in de context gezien moeten worden van de andere uitgangspunten. Iets dat nooit stukgaat hoeft nog niet duurzaam geproduceerd te zijn. Dingen die vergaan én probleemloos weer opgenomen worden in (gesloten) kringlopen hebben immers tóch een duurzame impact. Definities: - Iets gaat altijd door, blijft in stand - Iets is bestendig of gaat lang mee - In ecologische zin: biologische systemen blijven divers en in de tijd vanzelf productief In feite gaat het nog verder: groeien, verbeteren, meer waarde genereren - dat is pas echt duurzaam... |
||||||||||
Duurzame ontwikkeling | Brundtland, VN-conferentie 1987. Rapport 'Our common future' Een duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie, zonder daarmee voor toekomstige generaties de mogelijkheid in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. |
link | |||||||||
E | |||||||||||
Ecodorp | Een gemeenschap van mensen die streven naar duurzaamheid in brede zin. In veel ecodorpen vormen ecologie, gemeenschapsvorming en spiritualiteit de belangrijkste pijlers. De concrete uitwerking daarvan kan per project, land of regio sterk verschillen. | ||||||||||
Ecostad Zwolle | Een ecologische woon-werkgemeenschap in Zwolle op basis van permacultuur. Voor de gemeenschapsvorming en de besluitvorming maken we gebruik van sociocratisch gelijkende methoden. Ecostad Zwolle is in wording en actief sinds september 2012, gestart als Ecodorp Zwolle, nu minder actief met bouwen en meer met gemeenschapvorming. De hele stad verduurzamen! |
||||||||||
Economie van het genoeg | “Er is genoeg voor ieders behoefte maar niet voor ieders hebzucht." (Ghandi) In deze visie gaan we ervan uit dat niemand meer neemt dan hij nodig heeft, dat opbrengsten eerlijk verdeeld worden en dat er ook niet meer gebruikt wordt dan wat er door het systeem wordt voortgebracht. |
||||||||||
Economisch | |||||||||||
Ecosysteem | Een ecosysteem is een totaal van levensvormen en omstandigheden dat zichzelf ondersteunt en in stand houdt. | ||||||||||
F | |||||||||||
G | |||||||||||
GEEFeconomie | "Weg met het geld! Geef en je zult zien
dat je vanzelf ontvangt. Dat is de kern
van GEEFeconomie." Document: Vier Magazine Geef Economie - zie ook onder Liefde |
geefeconomie.nl > mooi verhaal ![]() |
|||||||||
Grijswater | Licht verontreinigd afvalwater, bijv. uit douche, keuken, wasmachine. |
||||||||||
H | |||||||||||
Helofyten | Tweejarige of vaste planten die worden gebruikt om verontreinigd afvalwater te helpen zuiveren. Meestal gaat het hierbij om rietsoorten. | ||||||||||
Helofytenfilter | Een bak waarin met behulp van helofyten afvalwater wordt gezuiverd tot een kwaliteit die onschadelijk in het milieu kan worden geloosd, danwel opgevangen voor hergebruik.. | wikipedia de12ambachten |
|||||||||
Hemelwater | Regenwater, hagel, sneeuw. | ||||||||||
Humisme | Leven met gevoel voor humus: kennisnemen van het bodemvoedselweb en er alles aan doen om de biodiversteit in de bodem te behouden en te verhogen met als doel gezonde planten, dieren en mensen. | gevoelvoorhumus.nl | |||||||||
Humist | Iemand met kennis van het bodemvoedselweb die met gevoel voor humus er alles aan doet de bodem te behouden en te verbeteren (en dus niet ten koste van de bodem elders). |
gevoelvoorhumus.nl | |||||||||
I | |||||||||||
J | |||||||||||
K | |||||||||||
Kringloop | Al het leven en alle producten doorlopen verschillende stadia van ontstaan / tot stand komen, leven / er zijn, sterven / afgedankt worden, en tot nieuwe grondstof omgezet worden. Als dit alles zonder (nieuwe) toevoeging van eindige grondstoffen plaats vindt, is er nooit sprake van een tekort. Zie ook bij Recyclen / Hergebruik |
||||||||||
L | |||||||||||
LETS | LETS is een afkorting voor Local Exchange Trading System, een ruilkring. Een LETS ruilkring bestaat uit een groep mensen die met elkaar handelt door middel van punten. De punten van LETS-Zwolle heten duiten. Deze duiten zijn qua waarde te te vergelijken met euro’s. |
strohalm.nl letszwolle.nl facebook.com |
|||||||||
Liefde - liefdevol | “Liefde” is in ons idee onlosmakelijk verbonden met “geven”. En dan ook in die zin dat er niets wordt terug verwacht.
Het is dus volledig onbaatzuchtig. Het is zoveel omvattend dat je ook zou kunnen stellen dat wat men in allerlei religies “de Almachtige”, “God”, “de Grote Geest” noemt, op zou kunnen vatten als een ultieme vorm van Liefde. Alles wordt gegeven, er is geen “verwachting” van terugdoen en teruggeven. Er is evenmin een “oordeel” in opgesloten. |
||||||||||
M | |||||||||||
Missie | Onze missie geeft weer
wie we zijn, wat we doen, wat ons “hogere doel” is. Een missie bestaat uit grote lijnen. Het beschrijft de kernkwaliteiten en activiteiten, de toegevoegde waarde, waarom de woon-werkgemeenschap doet wat ze doet, haar rol in de wereld. Wat maakt ons uniek? Waarvoor staan wij? |
||||||||||
N | |||||||||||
Natuur | Onder natuur verstaan we alles wat de mens van oorsprong op aarde omringt, zowel de levende als minerale omgeving. De uitzondering is door de mens geproduceerde en vormgegeven - niet levende - materie. Op het moment dat de (levende) natuur weer volledig bezit neemt van die producten kun je opnieuw spreken van natuur. Deze opvatting komt in grote lijnen overeen met de "Klassieke Natuurbeschermingsvisie". In onze beleving hoort voor elke vorm van leven ruimte te blijven en kan er slechts beperkt in de natuur worden ingegrepen. |
wikipedia |
|||||||||
Non-dualisme nondualiteit |
Met de term non-dualisme wordt bedoeld, dat zaken zich als eenheid aan ons voordoen. Stel je eens voor dat alles gewoon gebeurt en dat jij je nergens druk over hoeft te maken. Dat alles wat je doet en de keuzes die je maakt, ook allemaal vanzelf plaatsvinden. Dan heb je dus nooit iets fout gedaan en kun je schuldgevoel, angst, stress en frustratie voortaan laten voor wat ze zijn. Dit klinkt allemaal misschien utopisch, maar het is de nonduale zienswijze van Ramana Maharshi, Spinoza, Einstein en Eckhart Tolle. |
wikipedia nondualiteit.nu film: allesoverniets.nl |
|||||||||
O | |||||||||||
P-Q | |||||||||||
Paradijs | Het paradijs is geen plek op aarde, het is een gemoedstoestand. | ||||||||||
Permacultuur | Een ontwerpmethode voor (ecologische) systemen, rechtstreeks gebaseerd op de natuur. Elk element in het systeem heeft tenminste drie functies die de andere aanwezige elementen ondersteunen. Veerkracht, gesloten kringlopen, (bio)diversiteit en efficiënt gebruik van de bronnen zijn kenmerken van Permacultuur-systemen. Deze manier van denken en ontwerpen kan toegepast worden op veel gebieden, o.a. op sociale/maatschappelijke systemen, onderwijs, economie en bouw. |
zie Permacultuur | |||||||||
R | |||||||||||
Recyclebaar | Als op een product "(volledig) recyclebaar" staat, betekent dat niet automatisch dat dat ook gebeurt. Zo is PVC volgens de fabrikant recyclebaar, maar bij het verwerken komt ook afval vrij dat niet automatisch wordt teruggenomen. Bij de verbranding ervan ontstaan gemakkelijk dioxines - dus alleen in een gecontroleerd proces kan dat goed gebeuren. Ook is het product aan veroudering onderhevig, waarmee het dan nodig is weer nieuw materiaal toe te voegen voor producten met voldoende kwaliteit. Ideaal is wanneer er bij recyclen minimaal geen kwaliteitsverlies optreedt of nog beter: kwaliteitsverbetering. Zie onder upcyclen |
||||||||||
Recyclen (Hergebruik) | Het opnieuw in dezelfde of een andere vorm gebruiken van producten of het omzetten naar herbruikbare grondstoffen. Het is nastrevenswaardig om bij het ontwerp en de productie hier al rekening mee te houden door bijv. het demonteren in oorspronkelijke onderdelen of grondstoffen gemakkelijk te maken. (Dat maakt ook het repareren gemakkelijk). |
wikipedia.org | |||||||||
Respect | Respect is een ultieme vorm van liefde. Je accepteert alles en iedereen zoals het is en probeert niemand te veranderen. Als het om mensen gaat is actief veranderen immers een keuze die alleen het individu zelf kan maken. Als je zelf dingen wilt veranderen, doe je dat - kan dat niet dan laat je het los... |
||||||||||
S | |||||||||||
Sociocratie | De Sociocratische 'visie' op de samenleving is een maatschappij waarin mensen leven en samenleven als ongelijke, unieke personen op basis van onderlinge gelijkwaardigheid. Bij de besluitvorming wordt toegewerkt naar "consent". Een besluit wordt pas genomen als niemand in de groep meer goed beargumenteerde bezwaren heeft. Sociocratische besluitvorming is uitgewerkt in systemen die in alle lagen van de maatschappij toepasbaar zijn - zie de link. |
wikipedia sociocratie.nl |
|||||||||
T | |||||||||||
U | |||||||||||
Upcyclen | Upcyclen is een vorm van recyclen waarbij geen kwaliteitsverlies optreedt maar juist kwaliteitsverbetering. | ||||||||||
V | |||||||||||
Veerkracht | Een element neemt na het wegnemen van belasting of druk weer geheel de oorspronkelijke vorm of waarde weer aan. Ideaal in deze zin is dus niets belasten boven de ingebouwde capaciteit tot herstel. |
||||||||||
Visie | Het idee over hoe onze stad er op den duur uit gaat zien, het geeft een visionair en ambitieus beeld van wat we in de toekomst willen zijn. Een visie schetst een richtinggevend ideaal van de gewenste toekomst, kijkt zo ver mogelijk naar voren. De visie bouwt voort op de missie; de visie geeft aan hoe in de toekomst de missie verwezenlijkt wordt. |
||||||||||
Voetafdruk | De ecologische voetafdruk “global footprint” van een individu is de berekende hoeveelheid productief land die nodig is om aan de behoeften van dat individu (met zijn huidige leefwijze) te kunnen voldoen. Als je uitgaat van een eerlijke verdeling van de bronnen, kun je die afdruk met het aantal aardbewoners vermenigvuldigen en het resultaat delen door de hoeveelheid beschikbaar land. De uitkomst is hoeveel “aardes” daarvoor nodig zijn. Consequenties: Hoe meer aardbewoners, hoe kleiner de afdruk per persoon moet zijn. Hoe minder natuur en hoe meer verwoestijning, hoe minder productief land er is. Het beschikbare land wordt uitgedrukt in gha (mondiale hectare). Op dit moment is dat per aardbewoner ongeveer 1,8 gha. Wereldwijd gebruiken we nu per mens gemiddeld 2,7 gha. We teren dus in. Daarmee is er steeds minder ruimte beschikbaar voor natuur en worden op grote schaal leefgebieden voor “het wild” aangetast. Op gelijksoortige wijze kan ook de Watervoetafdruk en de CO2-voetafdruk worden berekend. |
Lees ook bij WWF & voetafdruk.eu |
|||||||||
W | |||||||||||
X-Y | |||||||||||
Z | |||||||||||
Zelfvoorzienend | In een zelfvoorzienend(e) organisatie of systeem worden in het ideale geval geen grondstoffen en hulpmiddelen van buitenaf gebruikt. Wat nodig is wordt gewonnen uit, of gekweekt in de directe omgeving. Daarbij worden kringlopen onderhouden en gerespecteerd. Op dit moment wordt meestal wel materiaal van buitenaf aangevoerd, zoals zonnepanelen voor stroomopwekking. Of die materialen duurzaam worden geproduceerd en goed gerecycled kunnen worden, valt meestal buiten het zicht van de consument... NB Voor ons is zelfvoorzienend niet hetzelfde "als alles in eigen hand willen hebben". We isoleren ons niet van de maatschappij, we willen slechts controle houden over de kringlopen - dat er per saldo niet meer wordt genomen dan teruggegeven. |
||||||||||
Zwart water | Afvalwater afkomstig van toiletten. | ||||||||||